Armoedefonds: “Nibud-rapport ondergraaft eigen armoededefinitie”

Armoedefonds: “Nibud-rapport ondergraaft eigen armoededefinitie”

23-06-2026 | Stichting Armoedefonds

De huidige armoededefinitie suggereert dat slechts 551.000 mensen in armoede leven, terwijl het Nibud vandaag bekend maakt dat 40% van de huishoudens aangeeft moeilijk rond te komen. Volgens het Armoedefonds laten de nieuwe cijfers van het Nibud zien hoe gebrekkig de huidige armoededefinitie is. De huidige manier van meten verbloemt de pijnlijke werkelijkheid en faciliteert het wegkijken van een urgent en groeiend maatschappelijk probleem. 

Bijna 40 procent van de Nederlandse huishoudens komt moeilijk rond, een derde maakt zich vrijwel altijd zorgen over de eigen financiële situatie en een kwart heeft dit jaar rekeningen niet kunnen betalen. Dat blijkt uit het vandaag verschenen rapport Geldzaken in de praktijk 2026 van het Nibud. Volgens het Armoedefonds laat het rapport een zorgwekkende ontwikkeling zien die aansluit bij signalen die al jaren vanuit lokale hulporganisaties worden afgegeven. 

Directeur van het Armoedefonds Henk de Graaf: "Dit rapport bevestigt wat lokale hulporganisaties ons al jaren vertellen: steeds meer mensen hebben moeite om rond te komen. Achter de officiële armoedecijfers schuilt een veel grotere groep die financieel kwetsbaar is. Mensen die niet als arm worden geregistreerd, maar bij iedere prijsstijging of onverwachte rekening direct in de problemen komen."

De Graaf: "Als bijna 40 procent van de huishoudens moeite heeft om rond te komen, maar de officiële cijfers suggereren dat armoede meevalt, dan meten we niet het probleem maar maskeren we het. Achter die statistieken zitten kinderen die zonder ontbijt naar school gaan, ouders die maaltijden overslaan en mensen die dagelijks leven met stress en onzekerheid. Dat kunnen we niet blijven weg definiëren."

Het Armoedefonds roept het kabinet op om zo snel mogelijk met structurele maatregelen te komen om de betaalbaarheid van het leven te verbeteren. Het kabinet moet werk maken van de adviezen van de Commissie Sociaal Minimum en ervoor zorgen dat mensen voldoende inkomen hebben om van rond te komen. Daarnaast verdienen lokale hulporganisaties meer structurele steun. Zij staan dicht bij mensen, zien als eerste waar het misgaat en bieden vaak de eerste hulp aan huishoudens die worstelen met geldzorgen, schulden en bestaansonzekerheid.

Zomerperiode is reden voor 1 op de 3 Nederlanders met verzorgingsarmoede om binnen te blijven

Zomerperiode is reden voor 1 op de 3 Nederlanders met verzorgingsarmoede om binnen te blijven

5 juni 2026 | Stichting Armoedefonds


Renswoude, 5 juni 2026 – De zomer treft Nederlanders in verzorgingsarmoede extra hard. Door de grotere behoefte aan verzorgingsproducten in deze periode geeft 62% van de mensen die kampen met verzorgingsarmoede aan, hogere uitgaven te hebben voor persoonlijke verzorgingsproducten. De gevolgen daarvan zijn groot; van gezondheidsrisico's als zonverbrande huid en huidschade tot sociale uitsluiting. Dat en meer blijkt uit de Verzorgingsarmoedebarometer*, een jaarlijks onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van Kruidvat en Stichting Armoedefonds.

Kruidvat en Armoedefonds publiceren jaarlijks onderzoek naar verzorgingsarmoede. Van de mensen die kampen met verzorgingsarmoede:
  • Heeft 26% vaker een zonverbrande huid
  • Gaat 27% niet in de zon zitten
  • Vermijdt 33% zelfs een dagje uit

Bijna 1 op de 5 volwassen Nederlanders heeft te maken met verzorgingsarmoede. Dat betekent dat 3,2 miljoen Nederlanders dagelijkse verzorgingsproducten - zoals tandpasta, wasmiddel en deodorant - niet altijd kunnen kopen vanwege geldgebrek. Voor hen zorgt de zomer voor extra uitdagingen: 62% van de mensen die kampen met verzorgingsarmoede geeft aan in deze periode hogere uitgaven aan verzorgingsproducten te hebben. De gevolgen zijn significant: 26% geeft aan snel(ler) een zonverbrande huid op te lopen en 27% vermijdt zelfs helemaal het liggen of zitten in de zon. Het heeft ook effect op het sociale leven: één op de drie heeft wel eens een dagje uit vermeden.

Ed van de Weerd, CEO bij AS Watson Health & Beauty Benelux, het moederbedrijf van Kruidvat: “Dat juist mensen die al moeilijk rondkomen, worden geraakt is zorgwekkend. Juist in de zomerperiode - een tijd die voor veel gezinnen draait om buiten zijn - lopen zij daardoor ook extra gezondheidsrisico's. Zonbescherming is pure noodzaak en moet voor iedereen toegankelijk zijn. Met onze Samen-in-Actieweken dragen we daaraan bij.” 


Ruim de helft vindt hulp vragen beschamend
Hoewel de behoefte aan hulp groot is, blijft de drempel om die hulp te zoeken voor velen hoog. Ruim de helft (53%) van de Nederlanders met verzorgingsarmoede ervaart het ontvangen van financiële of materiële hulp als ongemakkelijk en beschamend. 

Henk de Graaf, directeur van Stichting Armoedefonds: “Verzorgingsarmoede treft miljoenen Nederlanders, maar de schaamte om hulp te vragen maakt het probleem onzichtbaar. Slechts 1 op de 4 weet dat er hulp beschikbaar is - dat moet anders. Met bijvoorbeeld de goederenuitgifte van het Armoedefonds aan lokale hulporganisaties proberen we de drempel te verlagen, zodat iedereen - ongeacht het seizoen - waardig kan meedoen aan de samenleving.”

Kruidvat zet zich al enkele jaren in om het taboe rondom verzorgingsarmoede te doorbreken én mensen te steunen die een duwtje in de rug kunnen gebruiken. Naast meerdere grootschalig campagnes per jaar doneerde Kruidvat al ruim 100.000 Kruidvat Health & Beauty kaarten ter waarde van 25 euro en werden er miljoenen verzorgingsproducten aan het Armoedefonds en de Belgische Federatie van Voedselbanken gedoneerd. Ook nam de voordeeldrogist het initiatief voor de Armoede Alliantie, een samenwerking van bedrijven om de impact tegen verzorgingsarmoede te vergroten. 

Lees het hele onderzoek hier 

*De jaarlijkse verzorgingsarmoedebarometer is een onderzoek door Ipsos I&O, in opdracht van Kruidvat en Stichting Armoedefonds. Het onderzoek geeft inzicht in de mate waarin Nederlanders met verzorgingsarmoede te maken hebben. Van verzorgingsarmoede wordt gesproken als men in de afgelopen twaalf maanden soms of vaak dagelijkse verzorgingsproducten, zoals tandpasta, wasmiddel en deodorant, niet heeft kunnen kopen vanwege geldgebrek.

Armoedefonds: wachten met het Noodfonds is geen optie

Armoedefonds: wachten met het Noodfonds is geen optie

Door stijgende energieprijzen, onder andere door de oorlog in Iran, dreigen opnieuw veel huishoudens met een laag inkomen in de problemen te komen. De ombudsman waarschuwde hier al eerder voor. Maandag maakte het kabinet bekend dat zij wil afwachten met steunmaatregelen voor huishoudens in energiearmoede. Het Noodfonds Energie gaat mogelijk pas in de winter van 2026-2027 opnieuw open. Dat komt voor veel mensen te laat, waarschuwt het Armoedefonds.

“Het Armoedefonds pleit al een jaar voor het snel openen van het Noodfonds Energie”, zegt Henk de Graaf, directeur van het Armoedefonds. “Mensen in energiearmoede hebben niets aan plannen die pas eind dit jaar ingaan. Zij hebben nu hulp nodig. Wachten tot volgende winter is te laat.”

Het Armoedefonds wijst op de problemen bij de eerste ronde van het Noodfonds. “Vorig jaar kregen sommige huishoudens steun, terwijl anderen in de kou bleven staan”, aldus De Graaf. “Steun aan mensen in armoede mag nooit een loterij zijn. Daarom moet het Noodfonds snel en structureel ingericht worden.”

In april 2025 opende het Tijdelijk Noodfonds Energie. Het Noodfonds hielp mensen in energiearmoede aan financiële steun. Online konden mensen een aanvraag doen, wat leidde tot lange wachttijden en een vastlopende website. Voor de financiële steun gold: “op = op”. Het budget was binnen een paar dagen op. Vier op de vijf huishoudens die hulp nodig hadden, vielen buiten de boot. Zij liepen steun mis.

De gevolgen van energiearmoede zijn groot. Hanneke is één van de personen die vorig jaar steun misliep. “In de winter is het ontzettend koud in huis. Er ontstaat zelfs schimmel door het vocht”, vertelt ze. Lokale hulporganisaties herkennen dit beeld. Ruim een kwart ziet gezondheidsproblemen door energiearmoede. Een ander gezin moet het doen met 15 minuten warm water per dag: “Doe dat maar eens met douchen in een huishouden vol pubers.”

Volgens het Armoedefonds moet het kabinet nu zorgen voor een eerlijk systeem. Dat betekent: voldoende budget, laagdrempelig en toegankelijk voor iedereen die het nodig heeft. “Zolang mensen hun energierekening niet kunnen betalen, blijft dit probleem terugkomen”, zegt De Graaf. “Het Noodfonds moet niet alleen snel open, maar ook structureel worden geregeld zodat iedereen kan koken, douchen en de energierekening kan betalen zonder in de problemen of schulden te komen.”

Teken de petitie energiearmoede

Noodpakketten voor mensen in armoede: weerbaarheid mag geen luxe zijn

Noodpakketten voor mensen in armoede: weerbaarheid mag geen luxe zijn

De overheid roept Nederlanders op om zich voor te bereiden op een noodsituatie met een noodpakket, noodradio en contant geld. Maar voor veel mensen in armoede is dat simpelweg niet haalbaar. Uit onderzoek van het Armoedefonds blijkt dat een groot deel van de mensen met geldzorgen geen noodpakket in huis kan halen. Daar komt voor 10.000 huishoudens in armoede verandering in: dankzij een donatie helpt het Armoedefonds hen aan een noodpakket.

“Het komt allemaal neer op de vraag: hoe moet je je voorbereiden op een noodsituatie als je leven nu al aanvoelt als een noodsituatie?”, zegt Henk de Graaf, directeur van het Armoedefonds. Dankzij een donatie van bol kan het Armoedefonds 10.000 mensen in armoede helpen aan een noodpakket, via hulporganisaties dicht bij huis. Het Armoedefonds vindt de actie waardevol maar benadrukt dat grootschalige oplossingen nodig blijven. “Dit is een mooie stap maar we kunnen en moeten nog veel meer mensen bereiken. Dit moet uiteindelijk landelijk goed geregeld worden”, aldus De Graaf.

Uit onderzoek van het Armoedefonds blijkt dat mensen in armoede vaak niet in staat zijn om zich voor te bereiden op een noodsituatie:

·         Van de lokale hulporganisaties die hier zicht op heeft geeft slechts 1% aan dat mensen in armoede goed zijn voorbereid op een noodsituatie.

·         De belangrijkste reden daarvoor is dat basisproducten uit een noodpakket nu al nodig zijn (zoals voedsel, hygiëneproducten of medicijnen). Ook zijn de spullen simpelweg te duur.

 

Bianca (53) herkent het probleem: “Dat contant geld in huis? Dat lukt niet. Je bent al blij als je een maand rondkomt.”. Laura van de stichting Help ons Helpen 0297 ziet dat de oproep om een noodpakket in huis te halen al snel leidt tot stress bij mensen in armoede: “Een noodpakket kan al snel zo’n honderdvijftig euro kosten. Voor mensen in armoede is dat niet betaalbaar. Dat zorgt bij velen voor complete paniek.”

Ook gemeenten benadrukken dat landelijke actie nodig is. Marianne van der Sloot, voorzitter van de VNG-commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie: “Het Rijk moet structureel investeren in bestaanszekerheid en ook in crisisvoorbereiding voor onze samenleving. Echte weerbaarheid begint bij samenredzaamheid. Maar dan moet wel de basis op orde zijn. Tegen mensen die moeten kiezen tussen eten, energie en zorgkosten, kun je niet zeggen dat ze zelf maar spullen moeten kopen. Dat moeten we gewoon landelijk regelen, juist ook om verschillen te voorkomen.”

Het Armoedefonds pleit voor snelle steun vanuit Den Haag: “Weerbaarheid mag geen luxe zijn. Tijdens corona zorgden we samen dat mondkapjes en zelftests beschikbaar kwamen voor mensen in armoede. Nu moet hetzelfde gebeuren met noodradio’s, EHBO-sets, batterijen, zaklampen en dekens.

 

Voorbereiden op een noodsituatie

Armoede stijgt na jaren daling: “Dit is geen toeval, maar het gevolg van politieke keuzes”

Armoede stijgt na jaren daling: “Dit is geen toeval, maar het gevolg van politieke keuzes”

Na vijf jaar daling, is de armoede in Nederland vorig jaar gestegen. Dat blijkt uit de nieuwe armoedecijfers van het CBS. Inmiddels leven 551.000 mensen onder de armoedegrens en nog eens 1,1 miljoen mensen daar nét boven, met nauwelijks spaargeld. Volgens het Armoedefonds is deze stijging geen verrassing“Armoede is geen natuurverschijnsel of toeval, maar het gevolg van politieke keuzes die directe gevolgen hebben voor mensen”, aldus Henk de Graaf, directeur van het Armoedefonds.

Het Armoedefonds ziet dagelijks wat deze cijfers in de praktijk betekenen: meer hulpvragen, grotere tekorten en toenemende schulden. “Het wegvallen van de energietoeslag zonder vervanging, en het uitblijven van structurele maatregelen die ervoor zorgen dat mensen ‘gewoon’ kunnen rondkomen, storten mensen in onzekerheid, schulden en stress”, zegt De Graaf. "We moeten hen juist nu warmte geven."

Hoewel het aandeel kinderen in armoede gelijk is gebleven, waarschuwt het Armoedefonds dat dit geen reden is voor geruststelling. In elke schoolklas zitten gemiddeld 3 kinderen die met armoede of bijna-armoede te maken hebben. De Graaf: “Dat betekent zonder ontbijt naar school gaan, je verjaardag niet kunnen vieren of enkel een zomerjas dragen terwijl het buiten koud is”.  

Armoede heeft bovendien verstrekkende gevolgen voor de gezondheid. Vier op de tien mensen die arm of bijna-arm zijn, ervaren hun gezondheid als matig tot slecht. Mensen in armoede leven gemiddeld zeven tot negen jaar korter dan mensen die meer te besteden hebben. Armoede kost daarmee letterlijk levensjaren. “Stress, ziek worden en zelfs een kortere levensverwachting. Dat is de prijs van armoede. En dat mogen we nooit normaal vinden.” 

Het Armoedefonds roept op om armoedebestrijding leidend te maken in de formatie. “Armoede wacht niet. We weten al jaren wat werkt.” Het Armoedefonds roept op om armoedebestrijding niet langer te benaderen met tijdelijke lapmiddelen, maar te kiezen voor structurele oplossingen: voorspelbaar inkomen door het verhogen van het sociaal minimum, schuldenaanpak en investeren in preventie. “We mogen nooit accepteren dat honderdduizenden mensen niet rondkomen. Zolang beleid mensen onder de armoedegrens duwt of daar laat zitten, blijft armoede een politieke keuze”, aldus De Graaf. “En die keuze kan en moet anders.”  

Ruim kwart hulporganisaties ziet gezondheidsklachten door energiearmoede

Ruim kwart hulporganisaties ziet gezondheidsklachten door energiearmoede

 

Ruim 1 op de 4 armoedehulporganisaties ziet gezondheidsproblemen bij mensen in energiearmoede. Dat blijkt uit cijfers die het Armoedefonds vandaag publiceert. Het Armoedefonds waarschuwt voor gezondheidsproblemen bij mensen in energiearmoede en roept op tot een structurele aanpak van steun bij de energierekening en maatregelen in huis.

Uit het onderzoek onder armoedehulporganisaties in Nederland blijkt dat mensen in energiearmoede kampen met schimmel, vocht, kou en stress. 28% ziet deze gezondheidsklachten als direct gevolg van energiearmoede. Ook geeft 25% aan dat er schimmel in huis ontstaat doordat er te weinig verwarmd wordt. Stress, angst voor afsluiting en extreme besparingen op energiegebruik worden daarnaast ook regelmatig genoemd als gevolgen.

Een aantal organisaties deelt indringende voorbeelden:

  • “Er ontstaan zelfs gezondheidsklachten door schimmel in huis omdat het huis niet goed genoeg verwarmd kan worden.”
  • “De energiekosten worden steeds meer. Dat gaat ten koste van gezond voedsel.”
  • “Ik moet de verwarming aan zetten van de dokter vanwege mijn gewrichten. Maar dat kan ik niet betalen.”

Volgens het Armoedefonds laten verschillende onderzoeken zien dat de aanpak van energiearmoede zowel de gezondheid als financiële situatie van mensen verbetert. Zo daalt het gebruik van astma- en reumamedicatie sterk na de hulp van een energiecoach[i]. Henk de Graaf, directeur van het Armoedefonds: “Energiearmoede gaat niet alleen over geld. Het gaat over de gezondheid van mensen. Een koud en vochtig huis kan mensen ziek maken.”

In Nederland leven 510.000 mensen in energiearmoede[ii]. En maar liefst 1 op de 12 kinderen groeit op in energiearmoede[iii]. Dat brengt een vergroot risico op stress, slapeloosheid, astma, ondervoeding, leerachterstanden en mentale problemen met zich mee. De Graaf: “Geen enkel kind zou in een huis moeten wonen waar warmte een luxe is. We roepen politiek en gemeenten op om energiearmoede nog deze winter aan te pakken. Juist voor de gezondheid van mensen.”

[i] https://www.tno.nl/nl/newsroom/2025/07/energiehulp-goed-klimaat-portemonnee/

[ii] https://www.tno.nl/nl/newsroom/2025/07/energiearmoede-2024-gestegen-6-1-procent/

[iii] https://www.tno.nl/nl/newsroom/2025/11/kinderen-in-energiearmoede/

Bekijk het onderzoek Energiearmoede 2025