17 september 2026 | Stichting Armoedefonds
Beeld: ANP
Het kabinet beloofde met Prinsjesdag met plannen te komen om armoede naar beneden te dringen. Die plannen blijven uit. Henk de Graaf, Stichting Armoedefonds: “Alle signalen staan op rood. Dit kabinet is ambitieloos als het gaat om armoedebestrijding. Je zou nooit mogen bezuinigen op de mensen die steun juist het hardste nodig hebben.”
Armoede blijft onverminderd hoog, de inflatie stijgt, energiearmoede intensiveert en steeds meer huishoudens geven aan niet rond te kunnen komen. Alle signalen staan op rood. Maar het kabinet haalt geld weg bij de structurele aanpak van armoede en schulden.
Middelen structurele aanpak verdwijnen in Tijdelijk Noodfonds
In het regeerakkoord werd een jaarlijks bedrag voor de aanpak van armoede en schulden aangekondigd. Dat bedrag verdwijnt komend jaar volledig in het opvangen van de stijgende energiekosten. Het Armoedefonds wil uiteraard dat mensen in energiearmoede financieel gesteund worden. Maar dat mag niet ten koste gaan van de inzet om armoede structureel aan te pakken. “Het zijn de huishoudens die normaal al amper rondkomen die het hardst getroffen worden door de stijgende energieprijzen. Met het noodfonds zijn ze tijdelijk geholpen, maar de problemen verdwijnen niet na de winter”, aldus Henk de Graaf.
Bezuinigingen zorg en sociale zekerheid vergroot risico’s voor financieel kwetsbaren
De ombuigingen op de zorg en bezuinigingen op sociale zekerheid vergroten de financiële risico’s bij ziekte en werkloosheid. Juist mensen met een laag inkomen kunnen deze risico’s nauwelijks opvangen: zij hebben vaak geen financiële buffer om een inkomensdaling of extra zorgkosten te dragen. Een onverwachte rekening of het wegvallen van inkomen betekent dan vrijwel direct keuzes maken tussen boodschappen betalen of de huur, de verwarming aan of naar de dokter met vrees voor het eigen risico. De maatregelen vergroten daarmee niet alleen de financiële onzekerheid, maar ook het risico dat mensen die nu al moeite hebben om rond te komen verder in de armoede terechtkomen.
Kabinet accepteert armoede in Nederland
Bovendien is van de belofte van Minister Vijlbrief, om in de Prinsjesdagstukken te komen met een duidelijk plan voor de structurele invulling van de envelop armoede en schulden, niks terecht gekomen. Behalve dat er geïnvesteerd zal worden in de vroeg-signalering van schuldenproblematiek, ligt er geen plan van aanpak om armoede in Nederland terug te dringen. Er is geen strategie om mensen in de diepste armoede uit hun schrijnende situatie te halen en ze duurzaam boven de armoedegrens te tillen.
Wel wordt er vanaf 2029 flink bezuinigd op het SZW-budget, zonder dat concreet wordt waar dat geld vandaan komt. Het kabinet schuift dus beslissingen die potentieel een grote invloed hebben op het armoedebeleid voor zich uit. Het Armoedefonds maakt zich daar zorgen over, want bezuinigingen mogen nooit ten koste gaan van de mensen met de laagste inkomens.
Onze conclusie is dat dit kabinet zich erbij neerlegt dat ruim een half miljoen mensen in armoede leven en nog eens 1,1 miljoen mensen financieel kwetsbaar zijn. In plaats van zich af te vragen hoe deze groepen uit de armoede kunnen komen, presenteert het kabinet de stabilisatie van het aantal mensen in armoede als een resultaat om trots op te zijn. Ze accepteren armoede als een voldongen feit, terwijl het een resultaat is van politieke keuzes.
Oproep aan het kabinet: toon ambitie
Het Armoedefonds roept het kabinet op de ambitie te tonen die past bij de urgentie van het probleem. Stel een helder doel: Armoede naar 0.
Wij helpen het kabinet vast op weg met wat er in ieder geval moet gebeuren:
- Verhoog het sociaal minimum
Het sociaal minimum moet voldoende zijn om daadwerkelijk van te kunnen leven. In navolging van het advies van de Commissie sociaal minimum moet daarnaast een flexbudget worden ingevoerd. Daarmee krijgen huishoudens meer ruimte om onverwachte kosten op te vangen, zodat een tegenslag niet direct leidt tot nieuwe schulden of verdere armoede. - Pak energiearmoede structureel aan
Huishoudens die in energiearmoede leven moeten gericht en snel worden geholpen. Een jaarlijks noodfonds biedt onvoldoende zekerheid en mag geen vervanging worden voor een structurele aanpak. Het is niet verantwoord om geld dat bedoeld is om armoede en schulden structureel te bestrijden, in te zetten voor tijdelijke oplossingen. - Investeer duurzaam in lokale hulporganisaties
Lokale hulporganisaties vervullen een essentiële rol voor mensen die niet meer rondkomen. Steeds meer mensen kunnen basisproducten niet betalen en kloppen aan voor voedsel, verzorgingsproducten, kleding en andere noodzakelijke voorzieningen. Zonder deze organisaties zouden de problemen van veel huishoudens nog schrijnender zijn.