Mensen in armoede niet voorbereid op noodsituaties

Mensen in armoede niet voorbereid op noodsituaties

 

17 oktober 2025 – Met de nieuwe campagne ‘Denk Vooruit’ roept de overheid dit najaar mensen op om zich voor te bereiden op een crisis. Maar voor wie in armoede leeft, is elke dag al een crisis. Uit nieuw onderzoek van Stichting Armoedefonds, dat vandaag op Wereld Armoededag wordt gepubliceerd, blijkt dat een groot deel van de mensen in armoede niet voorbereid is op een noodsituatie – simpelweg omdat het geld ontbreekt.

Het Armoedefonds deed een landelijke uitvraag onder 493 lokale armoedehulporganisaties, zoals voedselinitiatieven en kledingbanken. Bijna twee op de drie organisaties ziet meer mensen aankloppen voor hulp in het afgelopen half jaar. Eén op de acht werkt noodgedwongen met een wachtlijst. En 42% van de hulporganisaties ziet de problemen toenemen bij mensen met een betaalde baan.

Van de hulporganisaties die de signalen van mensen op dit vlak inzichtelijk hebben, geeft slechts 1% aan dat mensen goed voorbereid zijn op een noodsituatie. De overgrote meerderheid ziet dat weinig mensen tot niemand dat is. Dat komt vooral doordat de basisbenodigdheden uit een noodpakket, zoals voedsel, contant geld of batterijen, nu al dagelijks nodig zijn. Voor velen zijn de benodigde spullen simpelweg te duur. Daarnaast speelt overbelasting mee: mensen hebben al te veel aan hun hoofd. 

“De cijfers liegen er niet om”, zegt Henk de Graaf, directeur van het Armoedefonds. “Terwijl de overheid mensen oproept een noodpakket klaar te zetten, zien wij terug dat mensen de spullen uit zo’n pakket nú al dagelijks nodig hebben. Weerbaarheid gaat over meer dan voorbereid zijn op crises. Het gaat over de zekerheid dat je vandaag al goed voor jezelf kunt zorgen.”

Bianca (53) vertelt: “Dat contant geld in huis heb ik niet. Je bent al blij als je het een keer hebt en daarmee rondkomt.” Ook Stichting Help ons Helpen 0297 ziet de problemen die ontstaan: “Als je maar een klein budget hebt om uit te geven maandelijks, ga je niet dat geld uitgeven aan spullen voor een noodpakket.”

Het Armoedefonds pleit voor structurele steun voor lokale hulp. De Graaf: “Echte weerbaarheid begint bij samenredzaamheid. Dat betekent: naar elkaar omkijken, elkaar helpen en lokale hulporganisaties versterken.”

1 op de 5 jongeren in verzorgingsarmoede skipt sport

1 op de 5 jongeren in verzorgingsarmoede skipt sport

 

Verzorgingsarmoede beperkt niet alleen je keuzes, maar ook je sociale wereld. Wie zich schaamt om hoe hij ruikt of eruitziet, blijft sneller thuis. Dat vergroot eenzaamheid, blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van Kruidvat en Stichting Armoedefonds. De impact van verzorgingsarmoede op het mentale welzijn is groot: van de mensen die met verzorgingsarmoede te maken hebben, voelt 67% zich eenzaam. En dat uit zich op verschillende vlakken in het leven.

Maar liefst 1 op de 5 Nederlanders heeft te maken met verzorgingsarmoede. Iemand kampt met verzorgingsarmoede wanneer diegene in de afgelopen twaalf maanden soms of vaak geen dagelijkse verzorgingsproducten, zoals tandpasta, wasmiddel en deodorant heeft kunnen kopen vanwege geldgebrek.

Jongeren missen sport
De effecten van verzorgingsarmoede komen bij verschillende leeftijdsgroepen anders tot uiting. Zo geeft één op de vijf jongeren (18-25 jaar) aan niet meer naar sportactiviteiten te gaan. Bijvoorbeeld omdat zij thuis geen geld hebben voor deodorant of zeep om zich naderhand te wassen. Ook een gebrek aan maandverband of tampons levert een drempel op. Maar liefst 35 procent van de jongeren in verzorgingsarmoede kan hierdoor niet iedere maand menstruatieproducten kopen. Daardoor blijven zij soms thuis en missen ze school of sport. Ook worden menstruatieproducten soms langer gebruikt dan medisch gezien wenselijk is.

Eenzaamheid bij ouderen
Verzorgingsarmoede treft ook oudere mensen. Een kwart van de 66-plussers brengt minder tijd door met vrienden vanwege verzorgingsarmoede. “Verzorgingsarmoede is stille armoede: het leidt tot sociale isolatie en eenzaamheid”, aldus Henk de Graaf, van Stichting Armoedefonds. “Wat begint als fysiek ongemak door een gebrek aan basisproducten zoals deodorant of shampoo, groeit uit tot mensen die zich sociaal terugtrekken uit het leven. Dat mogen we nooit normaal vinden.”

Angela (60) en Loes (37) mijden sociaal contact
1 op de 6 mensen in verzorgingsarmoede mijdt sociale evenementen, zoals verjaardagen en familiebijeenkomsten. Iets wat herkenbaar is voor Angela (60). Vanwege geldgebrek kan zij soms geen verzorgingsproducten kopen, waardoor ze sociale gelegenheden vermijdt. Angela: “Ik zou naar een buurtbarbecue gaan, maar had geen shampoo om mijn haren te wassen. Ik heb mezelf proberen op te peppen voor de spiegel, maar ik durfde toch echt niet te gaan. Toen heb ik met een smoes afgebeld en gezegd dat ik ziek was. Dat maakt me verdrietig.” Ook Loes (37) deelt haar ervaringen: “Ik kom niet rond en kan daardoor niet altijd de juiste producten kopen. Dan voel ik me niet altijd fris en kies ik er toch voor om thuis te zitten. Dat is eenzaam. Ik wil ook waardig meedoen.” Beide vrouwen pleiten voor meer begrip voor de sociale en mentale gevolgen van verzorgingsarmoede.

Lees het onderzoek hier

 

 

Wat jij kunt doen

 

Kruidvat en het Armoedefonds pakken samen verzorgingsarmoede aan en jij kunt helpen!

Van 20 oktober tot en met 2 november organiseert Kruidvat de Samen in actieweken. Bij aankoop van een deelnemend product ontvang je één product gratis en doneert Kruidvat, samen met partners, hetzelfde product aan gezinnen in armoede via het Armoedefonds: een 1+1+1 actie. De vorige Samen in actieweken brachten al honderdduizenden producten op voor mensen die ze hard nodig hebben.

Help dus ook mee! 

Ed van de Weerd, van Kruidvat: “Het is van groot belang om verzorgingsarmoede blijvend te agenderen en bewustwording te vergroten. Dat doen we gedurende het jaar met donaties van onze Kruidvat Health & Beauty kaarten én met speciale campagnes.”

Onderzoeksverantwoording
De gegevens zijn gebaseerd op online onderzoek door Ipsos I&O onder consumenten die niet kampen met verzorgingsarmoede (n=1000) en consumenten die verzorgingsarmoede ervaren (n=500). Het onderzoek is representatief op geslacht, leeftijd (18-65 jaar) en regio. De data zijn verzameld tussen 3 april en 9 april 2025. Voor meer informatie over het onderzoek kunt u contact opnemen met Paulien Schieven (Chief Client Officer) via paulien.schieven@ipsos.com

 

 

 

FNV en Armoedefonds: Kabinet zet 550.000 mensen in de kou – actie met ijsblokjes bij Tweede Kamer

FNV en Armoedefonds: Kabinet zet 550.000 mensen in de kou – actie met ijsblokjes bij Tweede Kamer

IJsblokjes-actie FNV en Armoedefonds om energiearmoede te stoppen

Het kabinet laat deze winter ruim 550.000 mensen letterlijk in de kou staan, omdat er geen energietoeslag of Energiefonds komt. Daarom voeren de FNV en het Armoedefonds woensdag 1 oktober actie bij de Tweede Kamer: als symbool lozen we ijsblokjes, want de kou waarin mensen terechtkomen is keihard voelbaar.

Op Prinsjesdag werd duidelijk dat er deze winter geen enkele steunmaatregel komt. Het fonds dat is aangekondigd, gaat er op z’n vroegst pas volgend jaar komen. Ondertussen kunnen ruim een half miljoen huishoudens de energierekening niet of nauwelijks betalen.

‘Schandalig en onacceptabel’
Maureen van de Pligt, bestuurder FNV Uitkeringsgerechtigden: ‘Dit is gewoon schandalig. Mensen hebben nú steun nodig, niet pas over een jaar. Iedere dag dat het kabinet niets doet, glijden duizenden gezinnen verder af in de kou en de schulden. Dat kan en mag niet gebeuren in een rijk land als Nederland.’

Politiek moet kleur bekennen
Het Armoedefonds sluit zich aan bij de actie. Lotte Meerhoff, woordvoerder Armoedefonds: ‘We spreken mensen bij wie schimmel in huis ontstaat, kinderen beginnen hun dag in een koud huis en ouderen krijgen gezondheidsklachten. De kosten voor energie storten honderdduizenden huishoudens in de problemen. Als het kabinet nu niet ingrijpt worden duizenden gezinnen opgezadeld met uitzichtloze schulden. Het kabinet mag mensen niet in de kou laten staan.’

Symbolisch maar bloedserieus
Woensdag 1 oktober, tijdens de financiële beschouwingen in de Tweede Kamer, maakt het kabinet duidelijk of de aangenomen motie van GroenLinks-PvdA wordt uitgevoerd. Met het lozen van de ijsblokjes laten de FNV en het Armoedefonds zien: de kou is echt, en wachten is geen optie meer.

Help ook mee
Kom ook in actie tegen energiearmoede. Teken de petitie. Samen laten we niemand in de kou staan.  

Reactie Prinsjesdag: armoede weggezakt op prioriteitenlijstje politiek

Reactie Prinsjesdag: armoede weggezakt op prioriteitenlijstje politiek

De plannen die het kabinet presenteerde op Prinsjesdag geven weinig perspectief voor de mensen die het financieel het zwaarst hebben. De koopkrachtplaatjes staan weliswaar in de plus, maar de laagste inkomens kunnen de tekorten nauwelijks inlopen. Voor hen verandert er in de praktijk weinig: de mensen in de diepste armoede blijven in de knel.

Volgens het Armoedefonds ligt de nadruk opnieuw te veel op het bekende spelletje van ‘iedereen gaat erop vooruit’. “Dat klinkt geruststellend, maar 0,1 procentpunt meer dan andere groepen betekent voor mensen in diepe armoede nog steeds een lege koelkast en een energierekening die niet betaald kan worden”, zegt Henk de Graaf, directeur van het Armoedefonds. “De koopkrachtkermis is elk jaar dezelfde show zonder structurele verandering. Het is een voorbeeld van elk minnetje vermijden, maar mensen in armoede niet écht vooruithelpen.”

Het Armoedefonds roept de politiek op om werk te maken van structurele maatregelen. Beginnend met het verhogen van het sociaal minimum, het versterken van lokale armoedehulp en het investeren in de financiële weerbaarheid. Huishoudens met het grootste inkomenstekort moeten vooruitgeholpen worden.

De Graaf: “De diepste armoede aanpakken vraagt om meer dan koopkrachtplaatjes. Het gaat er niet om of de grafieken netjes in de plus staan, maar of mensen in de praktijk voldoende besteedbaar inkomen hebben om hun huur, boodschappen en energierekening te betalen.”
Uit nieuw onderzoek blijkt: verzorgingsarmoede neemt toe

Uit nieuw onderzoek blijkt: verzorgingsarmoede neemt toe

Het aantal Nederlanders dat kampt met verzorgingsarmoede is toegenomen. Waar dit vorig jaar 1 op de 7 was, is dat inmiddels 1 op de 5 van de volwassenen in ons land. Van verzorgingsarmoede wordt gesproken als men in de afgelopen twaalf maanden soms of vaak dagelijkse verzorgingsproducten, zoals tandpasta, wasmiddel en deodorant, niet heeft kunnen kopen vanwege geldgebrek. Dit en meer blijkt uit de Verzorgingsarmoedebarometer*. Een jaarlijks onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van Kruidvat en Stichting Armoedefonds.

Liefst 1 op de 5 Nederlanders geeft aan in verzorgingsarmoede te leven. Dat wijst op een groei ten opzichte van vorig jaar, toen het 1 op de 7 volwassenen in ons land trof.
Eén op de vijf kan zich niet altijd persoonlijke verzorgingsproducten veroorloven. Aan tandpasta, wasmiddel en deodorant is volgens de ondervraagden het meest behoefte.

Opvallend is dat vooral jonge Nederlanders tot 35 jaar met een laag- of middeninkomen getroffen worden. Vier op de tien mensen die met verzorgingsarmoede kampt, heeft bovendien een fulltime baan.

“Deze nieuwe cijfers bevestigen wat wij al langer signaleren: de bestaanszekerheid van veel Nederlanders staat onder druk, ook bij mensen met een fulltime baan”, zegt Henk de Graaf, directeur van Stichting Armoedefonds.

“De flinke stijging van mensen in verzorgingsarmoede is een duidelijk alarmsignaal."

Mentale gevolgen wegen zwaar

Verzorgingsarmoede leidt tot verregaande emotionele gevolgen. Zo geeft bijna een derde aan zich minderwaardig te voelen en voor ruim één op de drie voelt het niet kunnen kopen van dagelijkse verzorgingsproducten vanwege geldgebrek, als falen. Dit resulteert niet alleen in stress maar zorgt er zelfs voor dat 1 op de 5 bewust winkels vermijdt om de confrontatie van financiële beperkingen te voorkomen. Ook mist een deel (12 procent) medische afspraken, zoals de dokter of tandarts. “Al het geld dat ik binnenkrijg, gaat direct naar rekeningen,” zegt Premie (48), moeder van twee puberdochters

“De dagelijkse spullen mis ik het meest. Gewoon je tandpasta, shampoo of deodorant voor de kinderen kunnen kopen, zonder te hoeven kiezen tussen voedsel of verzorgingsproducten.” 

Ruim 1 op de 3 mensen die met verzorgingsarmoede kampt, geeft aan schaamte te voelen als zij niet in staat zijn dagelijkse verzorgingsproducten te kunnen kopen. Uit het onderzoek blijkt verder dat 23 procent zich buitengesloten voelt. Ook geeft 21 procent aan zich niet begrepen te voelen door familie en vrienden. Ook Ron kan zich geen verzorgingsproducten veroorloven. “Ik loop sneller over straat, zodat mensen niet zien dat ik roos heb. Ik ruik niet lekker, ik zie er niet goed uit. Het maakt mij echt klein en nietig. Ik merk ook dat als ik erover probeer te praten, ik vaak word onderbroken. Toch blijf ik het proberen, ik wil er zonder schaamte over kunnen praten.”

Blijvende inzet

“Verzorgingsarmoede is een groot maatschappelijk probleem waar steeds meer Nederlanders mee kampen,” zegt Ed van de Weerd, CEO van Kruidvat. “Dat vraagt om aandacht. En juist nu nog meer mensen aangeven in verzorgingsarmoede te leven, is het des te belangrijker om deze groep mensen een stem te geven en te steunen. Dat doen we bijvoorbeeld met de ‘Samen-in-Actieweken’. Van 9 tot en met 22 juni kan iedereen een steentje bijdragen in de strijd tegen verzorgingsarmoede door een actieproduct in één van onze winkels te kopen. Ook doneert Kruidvat ruim dertigduizend Health & Beauty kaarten aan het Armoedefonds. Want je gezond, mooi en goed voelen zou voor iedereen bereikbaar moeten zijn.”

Samen in actie

“We zijn ontzettend trots dat we nu al voor de derde keer onze ‘Samen-in-Actieweken’ organiseren”, zegt Brenda Smith van Kruidvat. “Kruidvat klanten ontvangen bij aankoop van een deelnemend product één product gratis en Kruidvat doneert, samen met een aantal partners, hetzelfde product aan gezinnen in een financieel kwetsbare situatie: een 1+1+1 actie. Producten zoals shampoo, tandpasta en deodorant. De Samen in Actieweken wordt ingezet op TV, radio, online video, display, social, advertorial, huis-aan-huis, POS en via CRM.”

Daarnaast ontvangen ruim dertigduizend mensen via het Armoedefonds een Kruidvat Health & Beauty kaart ter waarde van 25 euro. Hiermee kunnen ze persoonlijke verzorgingsproducten kopen in een Kruidvat winkel. Ook kunnen klanten vanuit de Kruidvat Club hun spaarpunten doneren aan het Armoedefonds. Kruidvat verdubbelt de waarde van de gedoneerde spaarpunten.

Onderzoeksverantwoording*
De jaarlijkse verzorgingsarmoedebarometer is een onderzoek door Ipsos I&O, in opdracht van Kruidvat en Stichting Armoedefonds. Het onderzoek geeft inzicht in de mate waarin Nederlanders met verzorgingsarmoede te maken hebben. Van verzorgingsarmoede wordt gesproken als men in de afgelopen twaalf maanden soms of vaak dagelijkse verzorgingsproducten, zoals tandpasta, wasmiddel en deodorant, niet heeft kunnen kopen vanwege geldgebrek.

Armoede neemt weer toe

Armoede neemt weer toe

Stichting Armoedefonds ziet de door het Centraal Planbureau (CPB) verwachte stijging van armoede in 2024 terug in de praktijk. 60% van de lokale armoedehulporganisaties, zoals voedselhulporganisaties en SchuldHulpMaatjes, zag het afgelopen half jaar namelijk een stijging in het aantal hulpvragen. Ook is er een toename van mensen met betaald werk die om hulp vragen. Dit blijkt uit onderzoek van het Armoedefonds.

Uit de nieuwste cijfers van het Armoedefonds blijkt dat hulporganisaties het afgelopen halfjaar in toenemende mate een stijging zagen in het aantal mensen dat hulp nodig had. 60% van de organisaties gaf dit namelijk aan in maart 2025. “Eén tegenvaller en de problemen stapelen zich op. En van de een op de andere dag leef je ineens in armoede. Dit zien we steeds vaker gebeuren ”, aldus Henk de Graaf (directeur Armoedefonds).

Met name alleenstaande ouders met kinderen, alleenstaanden zonder kinderen, paren met kinderen en AOW’ers/ouderen vroegen vaker om hulp. Ook mensen met betaald werk hadden het afgelopen half jaar steeds meer ondersteuning nodig vanuit lokale armoedehulporganisaties. Zo vertelt Quiet Community Den Haag: “We zien voornamelijk steeds meer mensen bij ons komen met betaald werk. Ze vallen vaak net buiten regelingen. Ze werken keihard de hele dag en komen dan toch niet rond. Soms zijn ze zelfs met twee personen die werken en lukt het nog niet om geld over te houden.” De Graaf vult aan: “Mensen die net buiten de armoedegrens vallen hebben ook ondersteuning nodig en daarvoor zijn lokale hulporganisaties essentieel.”

Door hun financiële situatie hebben mensen beperkte toegang tot basisproducten als voedsel, verzorgingsproducten of kleding. “Er komen steeds meer hulporganisaties in onze loods die hun bus vol laden met bijvoorbeeld shampoo en tandpasta. De tekorten waar mensen mee te maken hebben zijn groot”, aldus De Graaf.

Stichting Armoedefonds is de landelijke organisatie die armoede bestrijdt en de gevolgen hiervan verzacht door meer dan 1.300 lokale hulporganisaties te steunen. Voor vragen over het onderzoek kun je contact opnemen met Lotte Meerhoff (woordvoerder Armoedefonds), via 06-42653753 of pers@staging.armoedefonds.nl.